کمیته انتخاب نماینده سینمای ایران برای معرفی به اسکار پیش‌تر دو فیلم "گذشته" به کارگردانی اصغر فرهادی و "دربند" به کارگردانی پرویز شهبازی را برای نمایندگی سینمای ایران در رقابت دریافت اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان نامزد کرده بود.

امیر اسفندیاری، مسئول امور بین‌الملل بنیاد سینمایی فارابی، روز یکشنبه (۲۹ سپتامبر/ ۷ مهر) اعلام کرد که فیلم "گذشته" در نهایت در "یکی از چالشی‌ترین جلسات ادوار اخیر" از سوی این کمیته به عنوان نماینده ایران در اسکار معرفی شد.

اعضای کمیته را فاطمه معتمد آریا، مسعود کیمیایی، بهروز افخمی، کمال تبریزی، حسن حسندوست، مسعود رایگان، علیرضا زرین‌دست‌، حسین معززی‌نیا و امیر اسفندیاری تشکیل می‌دادند.

فیلم‌های "گذشته" و "دربند" از میان ۱۲ فیلم گزینش شده بودند که قرعه در نهایت به نام "گذشته" افتاد.

"گذشته" داستان مردی ایرانی با بازی علی مصفا را روایت می‌کند که پس از اختلافی طولانی با همسر فرانسوی‌اش او را رها کرده و به ایران بازگشته است و حالا با درخواست طلاق زن بار دیگر به فرانسه بازگشته و با واقعیت‌هایی تازه درباره‌ی زندگی فعلی همسرش مواجه می‌شود.

این فیلم در جشنواره کن امسال نیز در بخش مسابقه حضور داشت اما در نهایت از کسب نخل طلای بهترین فیلم بازماند. اما برنیس بژو، هنرپیشه فرانسوی این فیلم، از سوی هیئت داوران جشنواره کن به عنوان بهترین هنرپیشه زن برگزیده شد.

اصغر فرهادی با فیلم "جدایی نادر از سیمین" موفق شد تا اسکار بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان را در سال ۲۰۱۲ به دست آورد. "جدایی نادر از سیمین" تاکنون تنها فیلمی بوده است که توانسته جایزه اسکار را برای سینمای ایران به ارمغان آورد. این فیلم همچنین در آن زمان در شاخه دریافت اسکار بهترین فیلمنامه تألیفی نیز نامزد شده بود.

اما انتخاب این فیلم با مخالفتهایی از بین کارگردانان سینمای ایران مواجه شده است.

جمال شورجه، کارگردان فیلم‌های با تم مذهبی و انقلابی هم منتقد بود. او البته فیلم را ندیده بود اما آن را نماینده سینمای ایران نمی‌دانست و می گفت با توجه به اینکه سال گذشته هم فیلمی از همین کارگردان برنده اسکار فیلم خارجی زبان شد احتمال آن خیلی ضعیف است که بازهم مورد توجه هیئت داوران قرار بگیرد."

سعید اسدی، کارگردان و تهیه‌کننده هم هیچ یک از فیلم‌ها را ندیده اما می گوید: "با توجه به اینکه فیلم «گذشته» سرمایه گذار فرانسوی دارد و تهیه آن در خارج از ایران بوده ، ما نمی دانیم که چه توافقی بین کارگردان و تهیه کننده آن صورت گرفته ولی امیدوارم کمیته انتخاب قوانین سفت و سخت آکادمی اسکار را به طور جدی در نظر گرفته و این فیلم را با دارا بودن شرایط کامل در بخش فیلم های خارجی به نمایندگی از ایران‌ معرفی کرده باشد."

سیروس الوند، کارگردان هم معتقد است که نماینده واقعی سینمای ایران نیست. محسن علی‌اکبری، تهیه‌کننده، دیگر منتقدی بود که با فارس گفت‌وگو کرد. او البته از فرهادی و فیلمش تجلیل می‌کند ولی توضیح می دهد  که "تجربه ثابت کرده اسکار هیچگاه به یک کارگردان خارجی دو بار متوالی جایزه اسکار را اعطا نمی‌کند." با این حال این تهیه‌کننده تاکید می‌کند که به تصمیم داوران هیات انتخاب احترام می‌گذارد.

اما تندترین اعتراضات مربوط به امیر سمواتی، تهیه کننده فیلم سینمایی دربند بود. او انتخاب فیلم گذشته را "خودباختگی" توصیف کردو گفت: "مشخص است که از قبل و از اردیبهشت‌ماه یک مهندسی انجام شده و برخی از افراد آن را طراحی کرده بودند تا گزینه مطلوب خود را به اسکار معرفی کنند و خجالت‌آور است که از سینمای ایران فیلمی به اسکار معرفی می‌شود که تولید کمپانی‌های خارجی است و به نظر من بهترین کار این است که در این مورد تجدید نظر شود و حتی اگر دربند را هم معرفی نکردند مهم نیست بلکه حتما فیلم دیگری معرفی شود."

او "بخش بین‌المللی فارابی" را مقصر اصلی می‌دانست که چون نمی‌تواند کارش را به درستی انجام بدهد و به سیستم کارمندی عادت کرده‌اند، برای راحتی کار خود یک فیلم با تهیه‌کننده غیرایرانی را برگزیده‌اند.

هشتاد و ششمین دوره مراسم اهدای جوایز اسکار دوم مارس ۲۰۱۴ در شهر لس‌آنجلس برگزار می‌شود.