نزدیک به یک چهارم ازدواج‌های ثبت شده در ایران متعلق به کودکان زیر ۱۵ سال است.

براساس گزارش یونیسف، صندوق کودکان سازمان ملل متحد میزان ازدواج‌ کودکان در جهان در مقایسه یا دهه قبل کاهش قابل توجهی یافته است.

براساس آمارهای جهانی ۲۰ درصد از دختران پیش از رسیدن به سن ۱۸ سال ازدواج می‌کنند که این رقم در یک دهه گذشته ۲۵ درصد بوده است.

در این میان کشورهای آسیای جنوب شرقی شاهد تغییرات قابل توجهی در این زمینه بوده‌اند. در هند همچنین بهبود کیفیت آموزش و تحصیلات دختران سبب شده تا سن ازدواج در این کشور پهناور افزایش یابد.

به گفته کارشناسان این سازمان، بزرگترین چالش در این زمینه متعلق به کشورهای آفریقایی است؛ در این منطقه از هر ۳ دختر یکی پیش از رسیدن به سن قانونی ازدواج می‌کند، اما در این کشورها نیز در طی سالیان گذشته تغییرات مثبتی در جهت افزایش سن ازدواج صورت گرفته است.

آنجو ملهترا، مشاور ارشد جنسیت یونیسف با مثبت قلمداد کردن کاهش میزان ازدواج کودکان در جهان بر این مساله تاکید کرد که هنوز راه طولانی برای رسیدن به وضعیت مطلوب در پیش است.

وضعیت ایران در زمینه ازدواج کودکان

نزدیک به یک چهارم ازدواج‌های ثبت شده در ایران متعلق به کودکان زیر ۱۵ سال است. براساس ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی ایران عقد دختران پس از رسیدن به ۱۳ سال تمام و پسران پس از رسیدن به ۱۵ سال تمام شمسی قانونی است و ازدواج دختران و پسران قبل از رسیدن به سنین ذکر شده منوط به اذن ولی به شرط رعایت مصلحت و با تشخیص دادگاه است. این در حالی است که سن ازدواج دختران و پسران پیش از انقلاب ۵۷ و براساس قانون حمایت خانواده به ترتیب ۱۸ و ۲۰ سال بود. در سال ۱۳۶۱ بار دیگر قانون گذاران با ایجاد تغییراتی حداقل سن ازدواج را از ۱۸ و ۲۰ سال تمام شمسی به ۹ و ۱۵ سال تمام قمری کاهش دادند. نهایتا در سال ۱۳۸۱ با تغییر مجدد این ماده قانونی حداقل سن قانونی برای ازدواج دختران به ۱۳ سال تمام شمسی تغییر یافت و برای پسران به ۱۵ سال تمام شمسی بدل شد.

کودک آزاری و آزار جنسی؛ پیامد ازدواج کودکان

برقراری راطه جنسی با کودکان پیش از رسیدن به سن قانونی در قالب ازدواج و یا بدون ازدواج در برخی کشورهای جهان ممنوع و جرم تلقی می‌شود. فعالان حقوق کودکان و زنان معتقدند که ازدواج زودهنگام کودکان از مصادیق کودک آزاری و همینطور آزار جنسی است و باید در این زمینه تدابیری اندیشه شود.

ازدواج کودکان سبب میشود که آنان از گروه همسالان خود جدا شده و مراحل رشد خود را به طور کامل طی نکنند. در همین راستا، کودکان به دلیل بازماندن از تحصیلات قادر به دستیابی به استقلال اقتصادی در آینده نخواهند بود.

از دیگر نکات قابل توجه آسیب‌های فیزیکی است که ممکن است به بدن کودکان بویژه دختران در خصوص روابط رناشویی و بارداری ایجاد شود. همچنین کودک همسران به دلیل نرسیدن به بلوغ عقلی ممکن است نتوانند به درستی در مورد زندگی خود تصمیم‌گیری کنند.