اکنون که با دلایل بروز خشم آشنا شدیم وقت آن رسیده که با روش های کنترل آن نیز آشنا شویم. چهار گونه می توان با خشم برخورد کرد :

کنترل یا فرو خوردن خشم :

خشم فرو خورده کینه و تنفر به وجود می آورد و این خشم را به سه گونه نشان می دهد :

1- از خود 2- از دیگران 3- از زندگی

تنفر از خود به صورت از دست دادن عزت نفس نمایان می شود و فرد را نا گزیر با خود خواهی و خود پسندی و خودشیفتگی همراه می کند . تنفر ازدیگران یا ما را به گوشه نشینی خواهد کشاند یا به سوء استفاده از دیگران یا جنگ با دیگران وا خواهد داشت و تنفر از زندگی می تواند ما را به سمت اعتیاد و... بکشاند .

فرو خوردن خشم درست مانند خوردن سم و زهری است که ما را از پا در خواهد آورد و باعث :

نرسیدن به خواسته ها و اهداف شخصی

نادیده گرفتن بخشی از هویت خود

خود را هدف خشم خویشتن قرار دادن

ابتلا به بیماری های جسمی

بروز عوارض روانی

طغیان خشم

واکنش افراطی ( کاهش آستانه تحمل )

با شدت بیرون می ریزند و خشم را به عصبانیت و سپس  پرخاشگری  تبدیل می کنند . هنگام بروز عصبانیت تمرکز و ادراک بهم ریخته و همه توجه ما معطوف به خشممان می شود . در این حالت پردازش اطلاعات مختل شده و تفکر سازنده صورت نگرفته ، ارزیابی و استدلال ضعیف شده و فرد عصبانی متناسب با مشکل بوجود آمده رفتار نمی کند .

متناسب ابراز کردن خشم :

ابراز خشم به اندازه آن را بیرون بریزیم . البته ابراز خشم ما را ممکن است آسوده کند ولی روابط ما را ممکن است بهبود نبخشد . در این تکنیک بهتر است از حال درونی و احساس خودمان بگوییم تا رفتار آنها . زیرا که گفتن از رفتار دیگران ، آنها را در موقعیت تدافعی قرار داده و ممکن است خشم ما را بیشتر و رابطه را بر هم بزند . البته می توان حال و احساس را گفت نه با لحن گله و شکایت بلکه با جمله ای خبری آن را بیان نماید . یعنی ابراز خشم در جهت دفاع از خود باشد تا تجاوز به مرزهای دیگری . این حالت بهتر از فرو خوردن خشم است .

برای ابراز خشم چند نکته را باید رعایت کرد :

-         رفتاری که باعث خشم ما شده سهوی بوده یا عمدی

-         نوع رابطه با فرد مقابل را در نظر بگیریم

-         پیامدهای ابراز خشم را در نظر بگیریم

-         موقعیت زمانی و مکانی را در نظر بگیریم

-         بلافاصله واکنش نشان ندهیم

-         با کنترل تنفس ( دم و بازدم عمیق و آرام) به آرامش نزدیک شویم

-         عضلات خود را شل کنیم

-         به صورت کلامی خشم خود را ابراز کنیم

-         به علائم هشدار دهنده ای که شما را به سمت عصبانیت سوق می دهد توجه نماییم.

اداره کردن خشم :

برای اداره کردن خشم بایداز مراحلی بگذریم :

-  خشم خود را انکار نکنید و از آن نترسید . خشم احساسی است طبیعی

به خاطر داشته باشید که خشم و عصبانیت و پرخاشکری سه مقوله جدا از هم هستند

- در مورد ابراز یا عدم ابراز خشم تان تصمیم بگیرید .

- قبل از هر گونه قضاوتی از طرف مقابل توضیح بخواهید.

- خشم خود را توصیف کنید واز واژه من استفاده کنید.

- از حال خود آگاهی و شناخت داشته باشید  (خود آگاهی) .

دو مورد در ایجاد خشم موثر است

1- زمانی که ما با "باید و نباید ها" ی خودمان زندگی می کنیم مثلا : "کسی که سر قرار خود دیر می کند یعنی بی احترامی به شخص مقابل"

2-زمانی که موضوع "تقصیر و گناه "در میان می آید .

چنین فردی درست مانند انبار باروتی می ماند که در انتظار جرقه ای بسر می برد و هر موضویی می تواند تعادل او را بر هم ریخته و خشم او را به عصبانیت تبدیل کندو با بزرگ کردن یک موضوع و بکار بردن کلماتی مانند "وحشتناک"  خود را تحریک کرده و خشمگین می شود.

-  تعریف و تفکیک وتشخیص نظری که ما داریم :

بسیاری از ما زمانی که خشمگین می شویم از آن آگاهی نداریم و یا با باورهای خودمان آن را محک می زنیم .

اول باید بتوانیم احساسات خودمان را تفکیک کنیم یعنی غم را از نگرانی و یا نا امیدی تفکیک کنیم .

-  مقدار و اندازه  را باید درک کنیم یعنی خشم ما چه اندازه است و آیا واقعی است و اینکه چه تناسبی باید بین خشم و ابراز آن وجود داشته باشد .

- به چرایی خشم خود بیدیشیم.

خشم وعصبانیت در بسیاری از موارد یک علامت هستند و نه علت و واقعیت . بدین معنی که خشم و عصبانیت ما به نظام باور ها و اعتقادات ما در ارتباط است و این باور ها می توانند واقعی یا غیر واقعی ، معقول یا غیر معقول باشند . توجه به این مطالب می تواند به چرایی خشم ما پی ببریم .

منبع: انجمن حمایت از کودکان کار