همزمان با بیماری مرموز «جاسوس سابق روس» در بریتانیا سرگذشت هفت جاسوس پرآوازه جهان را بررسی کرده ایم.


روابط روسیه و بریتانیا به دنبال بیماری مرموز سرگی اسکریپال در آستانه تنش مجدد قرار گرفته است. به گفته پلیس بریتانیا این سرهنگ بازنشسته اداره اصلی اطلاعات روسیه روز یکشنبه به همراه دخترش با استفاده از گاز اعصاب مسموم شد.

سرگی اسکریپال در سال ۲۰۰۶ میلادی به اتهام «خیانت» در روسیه محاکمه شد. وی به ۱۳ سال زندان محکوم شد اما در سال ۲۰۱۰ در جریان مبادله جاسوس های آمریکا و روسیه در فرودگاه وین آزاد شد.

همزمان با بیماری مرموز این «جاسوس سابق روس» در این گزارش نگاهی به سرگذشت شماری از جاسوسان پرآوازه جهان انداخته ایم. 

فریتز جوبرت دوکین

فریتز جوبرت دوکین که اهل آفریقای جنوبی بود با اقدامات ارتش بریتانیا در جریان جنگ بوئر مخالف بود. مادر و خواهر او در جریان این جنگ به اردوگاه کار اجباری فرستاده شدند. او در سال ۱۹۱۴ تحت عنوان یک پژوهشگر علمی جاسوسی برای آلمان را آغاز کرد.

از او به عنوان مسئول انفجار چند کشتی بریتانیایی نام برده می شود. او در جریان اقدامات اطلاعاتی خود برای مدتی وانمود کرد که دیگر در قید حیات نیست.

او خود را مسئول قتل هربرت کیچنر، فرمانده کل نیروهای بریتانیایی در آفریقای جنوبی معرفی می کرد.

ویرجینیا هال

ویرجینیا هال در دوران جنگ جهانی دوم به عنوان گزارشگر روزنامه «نیویورک پست» به جاسوسی در فرانسه مشغول بود. او از جمله افرادی بود که «گشتاپو» (پلیس مخفی آلمان نازی) به دنبال بازداشت آنها بود. ویرجینیا هال از پای مصنوعی خود برای مخفی کردن اسناد و مدارک استفاده می کرد. او در زمان حکومت ویشی در فرانسه به جمع آوری اطلاعات مشغول بود. این جاسوس آمریکایی در سال ۱۹۸۲ درگذشت.

کلائوس فوکس

کلائوس فوکس یک فیزیکدان هسته ای اهل آلمان بود که در سال ۱۹۳۳ به بریتانیا رفت. او به فعالیت در برنامه هسته ای مخفیانه بریتانیا مشغول شد. وی بعدها در طرح منهتن که به ساخت بمب اتم انجامید نیز مشارکت کرد. کلائوس فوکس در سال ۱۹۵۰ میلادی به دنبال افشای ارتباطش با اتحاد جماهیر شوروی بازداشت شد. او به ۱۴ سال زندان محکوم شد و تابعیت بریتانیایی اش نیز سلب شد. کلائوس فوکس در سال ۱۹۸۸ درگذشت.

بل بوید

بل بوید که نام اصلی او ایزابل ماریا بوید بود در جریان جنگ داخلی آمریکا برای ایالات موتلفه (یازده ایالت جنوبی) جاسوسی می کرد. او جاسوسی را از ۱۷ سالگی آغاز کرد. بل بوید در سال ۱۸۶۲ اطلاعات ارزشمندی را به استونوال جکسون، فرمانده ایالات موتلفه رساند. او روایتی از تجربیات خود در دوران جنگ داخلی آمریکا را در دو جلد به چاپ رساند. بل بوید در سال ۱۹۰۰ درگذشت.

سیدنی رایلی

سیدنی رایلی به «تکخال جاسوسان» مشهور بود. او که برای بریتانیا جاسوسی می کرد ماموریتهای زیادی را به انجام رساند. یکی از ماموریتهای مهم او نقش آفرینی در طرح بریتانیا برای سرنگونی دولت بولشویک ها در سال ۱۹۱۸ بود. سیدنی رایلی برای نقش خود در این طرح به طور غیابی به اعدام محکوم شد. این حکم در سال ۱۹۲۵ میلادی پس از بازگشت او به اتحاد جماهیر شوروی به اجرا در آمد. گفته می شود سیدنی رایلی الهام بخش ایان فلمینگ، نویسنده بریتانیایی برای خلق شخصیت جیمز باند بود.

کیم فیلبی

کیم فیلبی یکی از اعضای ارشد اداره های اطلاعاتی بریتانیا بود. او جاسوسی دو جانبه بود که در سال ۱۹۶۳ به اتحاد جماهیر شوروی گریخت. کیم فیلبی برای اداره اطلاعات و امنیت اتحاد جماهیر شوروی (کا گ ب) اطلاعات جمع آوری می کرد. او تا زمان مرگش در سال ۱۹۸۸ در اتحاد جماهیر شوروی ماند. کیم فیلبی بین سالهای ۱۹۴۶ تا ۱۹۶۵ دارای نشان امپراتوری بریتانیا بود و در سال ۱۹۶۵ نشان لنین را از اتحاد جماهیر شوروی دریافت کرد.

اولگ گوردیوسکی

اولگ گوریوسکی سرهنگ اداره اطلاعات و امنیت اتحاد جماهیر شوروی (کا گ ب) بود. او که مسئولیت عملیات اطلاعاتی «کا گ ب» در لندن را برعهده داشت در سال ۱۹۸۵ میلادی رسما با ترک خدمت به بریتانیا پناهنده شد. او طی دوران خدمت خود در لندن با نهادهای اطلاعاتی بریتانیا در تماس بود. اولگ گوریوسکی یکی از عالی رتبه ترین افسران «کا گ ب» محسوب می شود که برای نهادهای اطلاعاتی غرب کار کرده است. او به طور غیابی در اتحاد جماهیر شوروی به اعدام محکوم شد. اولگ گوردیوسکی که متولد سال ۱۹۳۸ میلادی است همچنان در قید حیات به سر می برد.