هيچ مي دانيد تخته نرد چگونه و توسط چه کسي ابداع شد و چه فلسفه زيبا و عبرت آموزي در پس آن نهان است؟ تخته نرد توسط بزرگمهر ابداع شد و اما داستان پيدايش آن:

در زمان انوشیروان، پادشاه هند که دیور سام بزرگ نام داشت برای اینکه خرد و دانایی ایرانیان را بسنجد و بگوید که ما نسبت به شما برتری داریم شطرنجی را که مهره هایش از زمرد و یاقوت سرخ بود را همراه با هدایای بسیار به همراه تخت ریتوس دانا به ایران فرستاد و این پیغام راهم فرستاد: يا روش و شيوه آنچه را که به نزد شما فرستاده‌ايم (شطرنج) بازگوييد و يا پس از اين باج براي ما بفرستيد.

انوشیروان بعد از خواندن این نامه چهل روز زمان خواست تا این معما را حل کند. انوشیروان همه دانایان را از این ماجرا مطلع کرد. هیچ یک از دانایان نتوانستند در این چهل روز روش آن را پیدا کنند. در روز آخر بزرگمهر که جوان ترین وزیر آن زمان بود نزد انوشیروان رفت و چنین گفت: اين شطرنج را چون ميدان جنگ ساخته‌اند كه دو طرف با مهره هاي خود با هم مي‌جنگند و هر كدام خرد و دورانديشي بيشتري داشته باشد، پيروز مي‌شود و راز کامل شطرنج و شیوه چیدن مهره ها را گفت و انوشیروان به او 2هزار سکه پاداش داد. بعد از آن تخت ریتوس با بزرگمهر بازی کرد و سه بار وی را برد.

فردای آن روز بزرگمهر بازی جدیدی ( تخته نرد ) را به تخت ریتوس معرفی کرد و به وی گفت: اگر شما اين را پاسخ داديد ما باج گزار شما مي شويم و اگر نتوانستيد بايد باج گزار ما باشيد.

پادشاه هند نیز چهل روز زمان خواست اما هیچ کس نتوانست راز بازی را بیابد و بدین ترتیب هند قبول کرد که باجگیر ایران باشد.

تخته نرد : کره زمين

30 مهره : نشان گر 30 شبانه روز يک ماه

24 خانه : نشانگر 24ساعت شبانه روز

4 قسمت زمين : 4 فصل سال

5 دست بازي: 5 وقت يک شبانه روز

2 رنگ سياه و سپيد : شب و روز

هر طرف زمين 12 خانه دارد : 12 ماه سال

زمين بازي : اسمان

تاس: ستاره بخت و اقبال

گردش تاس ها : گردش ايام

مهره ها: انسان ها

گردش مهره در زمين: حرکت انسان ها (زندگي )

برداشتن مهره در پايان هر بازي : مرگ انسان ها

اعداد تاس :

1 : يکتايي و خداپرستي

2 : اسمان و زمين

3 : پندار نيک ؛ گفتار نيک ، کردار نيک

4 : شمال ، جنوب، شرق، غرب

5: خورشيد ؛ ماه ، ستاره ، اتش ، رعد

6 : شش روز افرينش