رمضان، فضا و شرایط مورد نیاز برای رسیدن به قدر را مهیا میکند و به همین دلیل، قدر در دل رمضان جای گرفته است. اما نکته مهم آن است که هر لحظه ای از شب یا روز می تواند شب قدر انسان باشد؛ خواه این لحظه در ماهی که رمضان نام دارد واقع گردد و خواه در ماههای دیگر. زیرا برای هر کسی شب قدر آن زمانی است که به شناخت منزلت خود و هستی پی برد و قدر الهی را درک کند.

اما این که شب خاصی از شبهای ماه مبارک رمضان به این نام نامیده شده است، به دلیل آن است که رسیدن به قدر در رأس اهداف این ماه میباشد و به این جهت، حداقل سالی یک بار در این موعد خاص که شب قدر نبی اکرم(ص) بوده است، یادآوری می شود که همه باید به شب قدر خود برسند. رمضان می تواند فرد را آماده جهش کند. کسی که در رمضان، عادت و وابستگی را ترک کرده است، برای این جهش مستعدتر است و چه بسا در این ماه به شب قدر خود دست یابد.

اما این شب عزیز، مراسم و آداب و رسوم خاصی نیز دارد که در اینجا به برخی از آنها اشاره می شود. به صورت کلی در ماه مبارک رمضان سه شب را شب قدر می دانند، و شب قدر در ادبیات دینی اسلام شب نزول یکباره قرآن بر پیغمبر است.

شبهای نوزدهم، بیست و یکم و بیست سوم این ماه به لیالی قدر معروف اند. البته لازم به ذکر است که بعضی روایات ، شب بیست و هفتم این ماه را نیز شب قدر می دانند. شب نوزدهم که مصادف با شب ضربت خوردن حضرت علی و شب بیست و یکم که برابر با شب شهادت آن حضرت است بر ارج و ارزش این شب ها نزد شیعیان افزوده است. همراه با مراسم شب های قدر در این دو شب مراسم عزاداری برای امیر المومنین نیز برگزار می شود. مراسم  این شب ها در ایران و شهر ها و استان های آن تفاوت چندانی ندارد. اما در بعضی نقاط ایران در این شب علاوه بر قرآن به سر گرفتن و برقراری مراسم احیا به افطاری و نذری دادن نیز مشغول می شوند.

مثلا در بین مردم قزوین از قدیم رسم بوده است که در بین فقرا و نیازمندان و خانواده های مستحق مواد غذایی مانند برنج، روغن، گوشت و حتی آرد تقسیم می کنند.

مردم میهمان نواز یزدی نیز در این شب ها به طبخ سحری و افطاری مشغول می شوند و افطاری دادن و اطعام فقرا را بسیار با اهمیت می دانند.

همچنین آنها بر این عقیده اند که هر کسی که در این روزها بدنیا بیاید و یا از دنیا برود، خداوند بر او نظر خاصی داشته و مشمول رحمت الهی خواهد شد.

در بین اکثر مردم شهر های مختلف ایران رسم است که آجیل مشکل گشا در بین هموطنانی که برای بر پایی شب های قدر به مساجد و هیئت ها می روند پخش می کنند و به این ترتیب اگر در این سال به آرزوی خود برسند برای سال آینده آنها شروع به تهیه ی آجیل و تقسیم آن می کنند.

در این چند شب خاص دستگیری از محرومان ، مستضعفان ، برپایی هیات ، دادن افطاری و سحری بسیار رونق دارد و مردم در این شبها سعی می کنند با انجام کار های نیکو شب قدر خود را با طلب استغفار به پایان برسانند و حسی پاک و مطهر در طول سال با خود همراه کنند.

با امید قبولی طاعات و عبادات شما عزیزان در این ماه و در شب های قدر، شما نیز از آداب و رسوم شهر خود دراین شب بگویید.