بیشتر آنهایی که راهی شیراز می شوند تا گشت و گذار کنند، فقط آثار به جا مانده از شکوه امپراطوری هخامنشی را می بینند. غالب گردشگران این شهر، به دیدن کاخ های افسانه ای تخت جمشید و آرامگاه کوروش و نقش رستم که تعداد دیگری از پادشاهان هخامنشی را در خود جا داده بسنده می کنند. اما استان فارس که محل شکل گیری و به اوج قدرت رسیدن دو امپراطوری بزرگ ایران بوده آثار دیدنی بیشتری دارد که بازدیدکنندگان ناآشنا کمتر به آن سر می زنند.
صدوپنجاه کیلومتر دورتر از شیراز و در جاده ای که این شهر را به بوشهر وصل می کند، شهری تاریخی قرار دارد که از نمونه های منحصر به فرد برای ارائه تصویری از چگونگی زندگی مردمان باستان است. «بیشاپور» در نزدیکی شهر کازرون از آثار به جا مانده از دوران ساسانیان است که بیش از دویست هکتار وسعت دارد. بیشاپور در قرن سوم میلادی و به دستور شاپور اول، پادشاه ساسانی ساخته شده‌ است.

گفته می شود شاپور زمانی دستور ساخت این شهر را صادر کرد که بر والرین امپراطور روم پیروز شد و نام خود را بر شهر گذاشت. یکی از ویژگی های بیشاپور ساخت آن با استفاده از الگوی از پیش طراحی شده و روش مهندسان یونانی است. بیشاپور طوری طراحی شده که دو خیابان اصلی در میدان وسط شهر یکدیگر را قطع می کنند که بنای یادبودی هم در این میدان قرار دارد.
معبد آناهیتا یکی از سالم ترین بناهایی است که از این شهر باقی مانده است. آناهیتا الهه آب و روشنایی در ایران باستان بوده است بنابراین  این معبد شگفت انگیز طوری طراحی شده که در همه جای آن آب در داخل جوی های باریکی جریان داشته. در میانه این معبد حوض بزرگی قرار دارد که آب همه جوی ها در آخر به آن می ریخته است. این بنا از سنگ های حجاری شده و بدون ملات به صورت دو جداره ساخته شده است که با الهام از سبک هخامنشی با بست های آهنی به همدیگر قفل شده اند. معماران این شهر، معبد آناهیتا را 6 متر پایین تر از سطح زمین ساخته اند تا بتوانند آب رودخانه شاپور را به درون آن سرازیر کنند.
شهر بیشاپور در دو قسمت ساخته شده که شامل ارگ سلطنتی و منطقه عامه نشین است. ارگ سلطنتی که معبد آناهیتا را نیز در بر می گیرد از تالار تشریفات و ایوان موزاییک تشکیل شده است. این شهر یکی از معدود مناطقی است که می شود نحوه زندگی مردم باستان را در آن مشاهده کرد. خانه های نسبتا سالم شهر و نحوه آرایش و قرار گرفتن مناطق مسکونی و کاروانسراها و بازار شهر بسیار جالب و چیزی فراتر از تاریخ پادشاهان است.
اما همه جذابیت این منطقه از استان فارس به بیشاپور ختم نمی شود. چهار کیلومتر دورتر از شهر بیشاپور در ارتفاع 800 متری یک کوه، «غار شاپور» قرار دارد. در دهانه غار شاپور یکی از بی نظیرترین آثار باستانی ایران قرار دارد که کمتر بازدیدکننده عادی به سراغ آن میرود. پیکره شاپور اول با ارتفاع 7 متر نزدیک به 1700 سال است که به دره «تنگ چوگان» نگاه می کند. این پیکره در واقع از تراشیدن ستون سنگی مقابل این غار ایجاد شده است. پیکره شاپور در تمام اینسال ها تقریبا سالم مانده است و فقط دو دست آن شکسته است.
راه رسیدن به بیشاپور از تنگ چوگان می گذرد. در این تنگه آثار متعددی از زمان ساسانیان باقی مانده به طوری که در زمان رانندگی در جاده می توان جا به جا نقش برجسته ها و کتیبه هایی را بر روی صخره های اطراف جاده دید. قلعه دختر در نزدیکی بیشاپور که به عنوان یکی از قلعه های حفاظت کننده از شهر مورد استفاده قرار می گرفته هم از جاذبه هایی این منطقه تاریخی ایران است. شاید برای گردشگرانی که دیدن شیراز و استان فارس در برنامه سفراشان قرار دارد کمی راه کج کردن و دو ساعت رانندگی کردن به سمت کازرون ارزش دیدن این همه آثار فوق العاده را داشته باشد.