حتما بارها برای شما پیش آمده كه دچار خواب رفتگی دست و پا شوید و گزگز و سوزش ناشی از آن شما را آزار دهد. احساس خواب رفتگی در اندامها یا هر قسمتی از بدن یك احساس غیرطبیعی و همراه با سوزن سوزن شدن، گزگز و مورمورشدن یا احساس سوزش است که اصطلاحا آن را «پارستزی» می نامند.

راه رفتن با پایی كه خواب رفته كار دشواری است و تنها راه حل موجود، شل کردن اندام است تا آرام آرام به حالت طبیعی باز گردد.

احساس خواب رفتگی در اندامها یا هر قسمتی از بدن یك احساس غیرطبیعی و همراه با سایر شكایات حسی نظیر سوزن سوزن شدن، گزگز و مورمورشدن یا احساس سوزش است که اصطلاحا آن را «پارستزی» می نامند. این حالت ها می تواند به صورت موقت یا مزمن روی دهد.

بیشتر موارد خواب رفتگی دست و پا ناشی از فشار روی یك یا چند عصب است و اغلب چند دقیقه بعد از حذف فشار از بین می رود. در واقع حس و تحریكات حسی دست و پا از طریق سلولهای عصبی به نام نرون از مسیر نخاع وارد مغز میشود و هرگونه اختلال در عملكرد این مسیر به طوری كه نتواند پیام حسی را به خوبی به مغز منتقل كند به بروز پارستزی می انجامد.

اکنون این پرسش پیش می آید که آیا خواب رفتگی اندام ها نشانه بیماری است؟

معمولا پارستزی زمانی رخ می دهد كه مثلا در اثر بد نشستن یا نشستن طولانی مدت به صورت دوزانو یا چهارزانو، پاها دچار خواب رفتگی شوند. ولی اگر خواب رفتگی اندام به صورت روزمره یا مداوم یا خود به خود و بدون فشار خارجی روی عصب باشد، می تواند نشانه یك اختلال یا بیماری زمینه ای در بدن باشد.

طیف وسیعی از بیماری ها و اختلالات می توانند به عصب آسیب بزنند. از گیرافتادن عصب در محلهای خاصی از بدن و تحت فشار قرارگرفتن آن، تا بیماری های سیستم عصب مركزی – محیطی یا مشكلات ارتوپدی. در صورتی كه از این دسته از افراد هستید، بهتر است برای بررسی علت زمینه ای به پزشك مراجعه كنید.

در مواردی خواب رفتگی اندام نشانه ای از یك بیماری مهم است كه بررسی سریع را می طلبد. گاهی هم می تواند علامت عارضه دارشدن یك بیماری زمینه ای باشد؛ مثلا در بیماران دیابتی.

دیابت به خصوص اگر كنترل نشده باشد، به اعصاب حسی یا حركتی محیطی آسیب میرساند كه این جزو شایع ترین عوارض این بیماری است و علائم آن به نوع آسیب بستگی دارد. ولی در اكثر موارد اولین نشانه آن احساس خوابرفتگی، گزگز و مورمورشدن در انگشتان پا و در موارد طول كشیده، در انگشتان دست است. این علائم معمولا در طول شب تشدید می شود.

میزان شیوع این نوع آسیب در بیماران دیابتی 20 تا 30 درصد گزارش شده است كه البته احتمال آن با توجه به سن بیماری و طول مدت ابتلا به دیابت، همراهی با پرفشاری و چربی خون بالا یا سیگاركشیدن فرد افزایش می یابد. كنترل مناسب قندخون تا حدود زیادی از احتمال بروز پارستزی میكاهد.

گاهی اولین علامت بیماری احساس خواب آلودگی و گزگز در انگشتان پاست كه متعاقب آن ضعف پیشرونده ایجاد میشود. تعدادی از بیماران مبتلا به كم كاری تیروئید از پارستزی دست و پا همراه با عدم تحمل سرما شكایت دارند.

علاوه بر فشارهایی كه ذكر شد، در صورتی كه خواب رفتن در دست و پا محدود به انگشت خاص یا محل خاصی از دست و پا باشد، آسیبهای دیسك و آرتروز ستون فقرات، گردن یا كمر از جمله مواردی هستند كه باید آنها را در نظر داشت كه معمولا در این افراد شكایت از درد كمر و گردن (خفیف یا شدید) یا سابقه قبلی آن وجود دارد.

پارستزی و خوابرفتگی میتواند یكی از علائم شایع بیماری «ام اس» (MS) باشد. حدود 80 درصد بیماران، درجاتی از این اختلال حسی را در مقاطعی از سیر بیماری خود تجربه می كنند. گاهی خوابرفتگی یكی از نشانه های اولیه بیماری است. اگر پارستزی چند روز یا چند هفته طول بكشد، به خصوص اگر قسمتهای وسیع یا پراكنده از بدن را گرفتار كند، باید آن را پیگیری و بررسی كرد. باید توجه داشت كه بسیاری از بیماری های دیگر هم در تشخیص افتراقی «ام اس» مطرح می شوند كه علائم مشابه دارند.

«ام اس» طبق معیارهای خاص بالینی و تصویری و نظر متخصصان مغز و اعصاب تشخیص داده میشود و هر بیماری با این علائم لزوما مبتلا به «ام اس» نیست. مثلا مبتلایان به «فیبرومیالژی» با علائم خستگی و درد منتشر عضلانی مراجعه می كنند كه انواع اختلالات حسی نظیر سوزن سوزن شدن و خواب رفتگی اندام می تواند از تظاهرات آن باشد. بیشتر بیماران با «فیبرومیالژی» اختلال خواب دارند یا از درجاتی از مسائل روانی نظیر افسردگی رنج میبرند.

شایع ترین علت خواب رفتگی دست و پا

گیرافتادن و تحت فشار قرار گرفتن موضعی اعصاب محیطی از شایع ترین علل احساس خواب رفتگی دست و پاست زیرا این اعصاب در طول مسیر خود در محلهای به خصوصی مستعد گیرافتادن یا آسیبهای فشاری هستند. ناحیه پشت و داخلی آرنج، ناحیه مچ و دست، قسمت خارجی زیر زانو یا قسمت داخلی مچ پا از جمله این محل هاست.

معمولا خانم های خانه دار بین سنین 30 تا 40 سال، كاربران رایانه، مكانیكهای خودرو یا شاغلانی كه با دست زیاد كار میكنند، به این عارضه مبتلا می شوند. در صورت آسیب عصب، بیماران از گزگز و خواب رفتگی یا درد در انگشت نشانه یا میانی و شست در طول شب شكایت دارند و در موارد شدیدتر، این خواب رفتن در روز هم احساس میشود.

از دیگر علل خوابرفتگی اندام ها، كم خونی از نوع كمبود ویتامین B12، مسمومیت با فلزات سنگین نظیر سرب و آرسنیك، التهاب نخاع، ایسكمی موقت مغز، سكته های مغزی و گاهی تومورهاست ولی هر فردی با خواب رفتگی دست و پا نباید تا زمان بررسی آن به وسیله پزشك به خود برچسب بیماری خاص یا خطرناكی بزند. در هر فرد علت خواب رفتگی دست و پا به محل و همراهی با سایر علائم بستگی دارد.

نظرات

15 responses to “وقتی دست و پاها می خوابند”

  1. lida says:

    matlabetun aali bud. khosham umad.

  2. آناهید says:

    من که پام خواب می ره برادرم شوخی میکنه میاد روی پام ضربه می زنه … وای خیلی بد جوره .. فکر می کردم کم خونی باشه اما حالا باید برم دنبال عوامل دیگش بگردم

  3. شهسا says:

    akh akh ana jan manam hamitor .. ama fekr nakonam bimariye khassi basheha khodeto negaran nakon

  4. gholam hossein says:

    akh akh pam khab raft,in matlabo khondam yehoo bdar shod

  5. amine says:

    manam dastam khab rafta.. ina be ham rabt daran:)

  6. سهند says:

    آره ربط داره .. از بس خووب نوشتن همزاد پنداری کردید.
    اما خوداییش خوب بود مطلبتون

  7. khashen says:

    همزاد پنداریت تو حلقم سهند

  8. سهند says:

    خشن جان مگه بد گفتم؟

  9. khashen says:

    اوا خواهری گفتی آخه؟!!!!!!!!!

  10. سهند says:

    خشن. داداش خوبی؟اون بالا رو بخون! مثل یه مرد نوشتم

  11. khashen says:

    من حسم رو گفتم

  12. سهند says:

    آها.. خوبه الان بگم حست تو حلقم؟؟ نه نمی گم .. اما عمرا تو مرد باشی .. لطیف می نویسی

  13. khashen says:

    آره خوب، تو این دور و زمانه هیچ کس مرد نیست همه نامردن

  14. سهند says:

    دیدی گفتم زنی. با بغض و کینه حرف می زنی خشن خانم.
    اما راحتت کنم همه جوره مرد هست. زنه خوب و بد هم هست. پس جبهه گیری نکن خانم جان

  15. siamak says:

    من نمیدونستم که این همه بیماری زیر شاخه اش میشه.

لطفا نظر خود را در رابطه با اين موضوع با ما در ميان بگذاريد.

ایمیل شما توسط دیگران دیده نخواهد شد